Kannabinoidy

W konopiach znajduje się ponad 500 różnych substancji. Dużą część nich stanowią kannabinoidy. W większości są to związki pozbawione właściwości psychoaktywnych. Kolejne badania dowodzą, że wiele substancji zawartych w konopiach może mieć właściwości prozdrowotne.

Co warto wiedzieć o kannabinoidach?

Jakie są najpopularniejsze z nich?

Jakimi właściwościami się wyróżniają?

Czym są kannabinoidy?

Kannabinoidy to związki chemiczne, które występują w konopiach – zarówno indyjskich (Cannabis indica), jak i siewnych (Cannabis sativa). Substancje te wpływają na receptory kanabinoidowe odpowiedzialne za aktywność neuroprzekaźników w komórkach mózgu.

Kannabinoidy dzielone są na trzy podstawowe grupy:

roślinne – alkaloidy roślinne,
endokannabinoidy – naturalnie występujące w organizmach zwierząt i ludzi,
kannabinoidy syntetyczne – wyprodukowane przez człowieka.

W tym artykule skupimy się głównie na kannabinoidach roślinnych.

Jak powstają kannabinoidy?

Konopie mają trichomy gruczołowe, w których produkowana jest żywica bogata w różnorodne związki, w tym kannabinoidy i terpeny. Składniki odżywcze w roślinie konopi wędrują do komórek wydzielniczych. Tam zmieniają się w prekursory do produkcji kannabinoidów. Te z kolei kierowane są do pęcherzyków wydzielniczych i trichomów. Następnie są one wydalane.

Kannabinoidy powstają w wyniku reakcji prekursora biosyntezy (CBGA – kwasu kannabigerolowego) z enzymami.

Rodzaje kannabinoidów i ich działanie

Wyróżnia się ponad 100 różnych kannabinoidów. Wśród tych, które znalazły powszechne zastosowanie i są stosunkowo dobrze zbadane, wyróżnić można:

THC (tetrahydrokannabinol) jest związkiem chemicznym, który znany jest przede wszystkim ze swoich właściwości psychoaktywnych. Według wyników badań może być wykorzystywany do wywoływania kontrolowanej śmierci komórek nowotworowych bez wpływu na zdrowe komórki. Inne analizy wykazały, że THC ma właściwości przeciwbólowe, a także zdolność do regulowania nastroju i apetytu. Związek ten może potencjalnie redukować ból u pacjentów ze stwardnieniem rozsianym. Ponadto niektóre badania wykazują, że kannabinoid ten może być pomocny w leczeniu choroby Alzheimera.
CBD (kannabidiol) występuje w dużych ilościach w konopiach siewnych. Nie jest związkiem psychoaktywnym, dlatego też znajduje coraz szersze zastosowanie w lecznictwie i terapiach prozdrowotnych. Według dotychczas przeprowadzonych badań CBD charakteryzuje się właściwościami przeciwzapalnymi, przeciwbólowymi, uspokajającymi oraz zmniejszającymi napięcie mięśniowe. Udowodniono, że wykazuje zdolności do redukcji guzów nowotworowych, działanie przeciwpadaczkowe i przeciwlękowe. Odkryto jego potencjał w leczeniu m.in. schizofrenii. Kannabidiol obecny jest m.in. w medycznej marihuanie, olejkach konopnych, kosmetykach czy też liquidach.
CBG (kannabigerol) występuje w wysokim stężeniu w różnych odmianach konopi. To kannabinoid o właściwościach przeciwzapalnych, przeciwbakteryjnych, relaksacyjnych i antyoksydacyjnych. Wykorzystywany jest do leczenia nerwicy oraz stanów lękowych. Według wyników badań CBG może hamować nadmierne pobudzenie neuronów oraz pobudzać rozwój komórek nerwowych. Odkryto również, że może działać przeciwnowotworowo oraz może być stosowany w walce z łuszczycą.
CBN (kannabinol) występuje w śladowych ilościach w konopiach. Powstaje na skutek rozpadu THC w procesie utleniania. Udowodniono, że ma działanie relaksujące. Badania wskazują na jego potencjał w leczeniu jaskry, bezsenności, padaczki, a także łuszczycy.
CBC (kannabichromen) w niektórych odmianach konopi występuje w dużym stężeniu, w innych w niewielkim. Znany jest z działania przeciwzapalnego, antynocyceptywnego, przeciwbólowego i przeciwlękowego. Ponadto prowadzone są badania, które mają udowodnić jego potencjalne działanie w zakresie regenerowania komórek mózgu.

Jak działają kannabinoidy?

Komórki mózgowe oraz komórki w układzie nerwowym posiadają receptory (CB1, CB2), które mogą przechwycić kannabinoidy. Receptory kannabinoidowe zlokalizowane są w częściach mózgu, które odpowiadają m.in. za funkcje poznawcze, zdolności psychomotoryczne, pamięć, uczucie zadowolenia czy też odczuwanie bólu. W zależności od tego, który z kannabinoidów wejdzie w reakcję z receptorem, inny efekt zostanie osiągnięty. Dla przykładu CBD jest w stanie zminimalizować uczucie lęku, niepokoju czy ból.

Receptory kannabinoidowe uznawane są za ważny element układu odpornościowego. Ma to związek z istnieniem układu endokannabinoidowego oraz naturalnych endokannabinoidów wytwarzanych przez ludzki organizm. Układ ten ma działać stymulująco na receptory kannabinoidowe.

Wciąż prowadzone są kolejne badania, które mają przybliżyć i poszerzyć wiedzę na temat kannabinoidów. W konopiach odkryto ponad 100 różnych fitokannabinoidów, których większość nie została jeszcze dobrze poznana. Dlatego też przyszłość i kolejne analizy mogą przynieść ciekawe odkrycia, które będą szczególnie ważne ze względu na lecznicze i prozdrowotne działanie większości z nich.